Toeslagpartner: wie telt mee en wat zijn de gevolgen?
De toeslagpartner bepaalt mee of er recht op een toeslag bestaat: het inkomen en vermogen van de partner tellen samen. Hieronder wanneer iemand toeslagpartner is.
Het begrip toeslagpartner is bepalend voor vrijwel alle toeslagen. Wie als toeslagpartner geldt, deelt inkomen en vermogen voor de toetsing.
Wanneer is iemand toeslagpartner?
Iemand is onder meer toeslagpartner bij:
- een huwelijk of geregistreerd partnerschap;
- samenwonen met een gezamenlijk kind;
- een gezamenlijke koopwoning;
- elkaar aangewezen hebben als partner voor een pensioenregeling;
- een fiscaal partnerschap voor de inkomstenbelasting.
Een willekeurige huisgenoot of kamerhuurder is niet automatisch toeslagpartner.
Wanneer iemand juist géén toeslagpartner is
Het toeslagpartnerschap ontstaat niet zomaar door samen op één adres te wonen. Twee mensen die een woning delen zonder huwelijk, geregistreerd partnerschap, gezamenlijk kind, gezamenlijke koopwoning of een van de andere genoemde voorwaarden, zijn in beginsel geen toeslagpartner van elkaar. Denk aan studenten in een studentenhuis, een onderhuurder met een echt huurcontract of een tijdelijke logé. Ook een inwonend meerderjarig kind of een ouder die bij een kind inwoont, valt meestal buiten het partnerbegrip. Omdat de regels per situatie nauw luisteren, is het verstandig de exacte voorwaarden van de Belastingdienst te bekijken voordat er conclusies worden getrokken.
Gevolgen voor de toeslagen
Bij een toeslagpartner worden de inkomens samengeteld voor het toetsingsinkomen en geldt voor de vermogenstoets een hogere gezamenlijke grens. Een toeslagpartner kan het recht dus verlagen door een hoger gezamenlijk inkomen, maar verruimt tegelijk de vermogensgrens. Het effect verschilt per toeslag. Bij de huurtoeslag en de zorgtoeslag drukt een tweede inkomen het recht het snelst, omdat daar het gezamenlijke inkomen direct wordt afgezet tegen de afbouwzone. Bij het kindgebonden budget telt het partnerinkomen eveneens mee, terwijl bij de kinderopvangtoeslag het gezamenlijke inkomen bepaalt welk vergoedingspercentage geldt. Hoe een toeslagpartner precies uitpakt, hangt dus af van de hoogte van beide inkomens, het gezamenlijke vermogen en het type toeslag. De afzonderlijke inkomensgrenzen bepalen daarbij hoe steil de afbouw verloopt.
Een wijziging in de partnersituatie — gaan samenwonen, trouwen of uit elkaar gaan — moet worden doorgegeven via Mijn toeslagen, omdat het de hoogte van de toeslagen direct beïnvloedt.
Inkomen en vermogen samen
Omdat het gezamenlijke inkomen en vermogen tellen, is het verstandig de gevolgen vooraf in te schatten met een proefberekening. Zie ook de inkomensgrenzen en vermogen en toeslagen.
Wijzigingen in de partnersituatie doorgeven
Een verandering in de partnersituatie werkt direct door in alle toeslagen en moet daarom snel worden doorgegeven via Mijn toeslagen. Gaan twee mensen samenwonen en ontstaat toeslagpartnerschap, dan worden de inkomens samengeteld, wat het recht kan verlagen. Andersom kan het einde van een partnerschap — door uit elkaar gaan of overlijden — juist recht op een hogere toeslag geven, omdat alleen nog het eigen inkomen telt. Het peilmoment luistert nauw: het gaat om de feitelijke situatie gedurende het jaar. Twijfel over de vraag of iemand toeslagpartner is, is met een proefberekening en de voorwaarden van de Belastingdienst meestal snel weg te nemen.
Wanneer door de nieuwe situatie helemaal geen recht meer bestaat, is het verstandig de betreffende toeslag tijdig te stoppen. Zo wordt voorkomen dat er voorschotten doorlopen die later moeten worden terugbetaald. Het op tijd doorgeven van een wijziging is daarmee niet alleen een formaliteit, maar ook de beste manier om een onverwachte terugvordering te vermijden.